Generatieve AI is kunstmatige intelligentie die nieuwe inhoud maakt: tekst, afbeeldingen, code, muziek of video. Je geeft een opdracht in gewone taal (een prompt) en het model maakt iets dat er nog niet was. Bekende voorbeelden zijn ChatGPT, Microsoft Copilot en Designer. In dit artikel lees je in begrijpelijke taal hoe het werkt, wat je ermee kunt in Microsoft 365, waar de grenzen liggen en hoe je het veilig gebruikt op het werk.
Hoe werkt het?
Een generatief model is getraind op enorme hoeveelheden tekst, afbeeldingen of code. Het leert patronen: welk woord meestal volgt, hoe een kat eruitziet, hoe een functie in Python werkt. Bij een prompt voorspelt het stap voor stap wat er het best bij past. Voor tekst heet zo'n model een groot taalmodel (large language model of LLM). Het model weet dus niets zoals een mens, maar maakt een waarschijnlijk antwoord.
Twee begrippen helpen om de resultaten te begrijpen:
- Hallucinatie: het model verzint iets dat overtuigend klinkt maar niet klopt, zoals een bron of een cijfer dat niet bestaat.
- Grounding: het model krijgt extra informatie mee, zoals zoekresultaten op het web of jouw documenten, en baseert zijn antwoord daarop. Dat maakt antwoorden actueler en controleerbaarder.
Wat kun je ermee?
- Tekst: e-mails, samenvattingen, vertalingen en eerste versies van documenten.
- Afbeeldingen: illustraties en ontwerpen op basis van een beschrijving, bijvoorbeeld met Microsoft Designer.
- Code: code schrijven, uitleggen en verbeteren met GitHub Copilot.
- Analyse: patronen zoeken in een Excel-tabel of twee versies van een document vergelijken.
- Werk: vergaderingen samenvatten, e-mails beantwoorden en presentaties maken op basis van je eigen bestanden.
Generatieve AI in Microsoft 365
Microsoft gebruikt de naam Copilot voor verschillende producten. Het verschil zit vooral in welke gegevens het model mag gebruiken:
- Microsoft Copilot (privé): de app en website voor persoonlijk gebruik met een Microsoft-account.
- Microsoft 365 Copilot Chat: een AI-chat met je werk- of schoolaccount, zonder extra licentie. Je prompts en antwoorden vallen onder de bescherming van zakelijke gegevens van Microsoft en worden niet gebruikt om de modellen te trainen.
- Microsoft 365 Copilot: de betaalde licentie die ook in Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams werkt en je eigen e-mails, bestanden, chats en vergaderingen kan gebruiken, altijd binnen de rechten die je al hebt.
Een goede prompt schrijven
Een handige formule: vertel je doel, geef context, noem de bron die het model moet gebruiken en beschrijf je verwachting qua vorm en toon. Bijvoorbeeld: "Schrijf een korte e-mail aan het team (doel) over de verhuis naar het nieuwe kantoor (context), op basis van het document Verhuisplan (bron), vriendelijk en in maximaal vijf zinnen (verwachting)." Meer voorbeelden vind je in 15 handige prompts voor ChatGPT en Copilot.
Waar moet je op letten?
- Controleer de inhoud. AI kan fouten maken of feiten verzinnen. Jij blijft verantwoordelijk voor wat je verstuurt.
- Deel geen vertrouwelijke gegevens in een gratis consumentendienst. Gebruik op het werk de tools die je organisatie aanbiedt, zoals Copilot met je werkaccount.
- Auteursrecht en eerlijkheid: zeg het als iets door AI gemaakt is, en controleer of je het mag gebruiken.
- Voor beheerders: Microsoft 365 Copilot toont alleen wat een gebruiker al mag openen. Te ruim gedeelde sites en bestanden worden dus sneller zichtbaar. Ruim rechten op voor je uitrolt.
- Regels: de Europese AI-verordening vraagt organisaties dat medewerkers die AI gebruiken voldoende AI-geletterdheid hebben. Een korte opleiding en duidelijke afspraken zijn een goed begin.
Veelgestelde vragen
Is generatieve AI hetzelfde als ChatGPT?
Nee. ChatGPT is één toepassing. Generatieve AI is de hele familie van modellen die tekst, beeld, geluid of code maken.
Leert Copilot van mijn bedrijfsgegevens?
Met een werkaccount gebruikt Microsoft je prompts en bedrijfsgegevens niet om de basismodellen te trainen.
Vervangt AI mijn job?
Het neemt vooral repetitieve taken over, zoals eerste versies en samenvattingen. Mensen die het goed leren gebruiken, winnen tijd.